بلند برد و از آنجا فروگذارد ، باستشهاد آورده‌اند : چه كسب در دشوارى چون بردن سنگى گرانست بر فراز كوه ، و خرج در آسانى چون فروگذاشتن آن سنك بسوى نشيب ، و احتياج بمال ضروريست در تدبير عيش و نافع در اظهار حكمت و فضيلت اكتساب آن از وجوه ستوده متعذر ، چه مكاسب جميله اندك است و سلوك طريق آن بر احرار دشوار ، اما بر غير احرار كه مبالات نكنند بكيفيت اكتساب آسان و بدين سبب بيشتر كسانى كه بحريت متحلى باشند در مال ناقص حظ افتند و از بخت و روزگار شكايت نمايند ، و اضداد ايشان كه از وجوه خيانات و طرق ناستوده جمع مال كنند فراخ‌دست و خوش‌عيش و مغبوط و محسود عوام باشند . ليكن عاقل برائت ساحت از مذهب و نزاهت عرض از اعتراض از وسخ خيانات و سرقات و تجنب از ظلم اكفاء با فروتران و تنزه از آنچه مستدعى فضيحت و لوم و عار باشد . چون خديعت اغمار و قيادت فجار و ترويج متاع هاى خبيث بر اغنيا و ملوك و مساعدت ايشان در فواحش و قبايح و تحسين شنايع و فضايح بر حسب ميل طبايع ايشان و تحفه بردن غمز و سعايت و نمامى و غيبت و ديگر انواع شر و فساد كه طلاب مال ارتكاب كنند ايثار كند بر منفعتى و راحتى كه در عوض آن افعال به دو خواهد رسيد . پس نه بخت را ملامت كند و نه از گردش روزگار شكايت نمايد و نه بر چنين متمولان و منعمان حسد برد . و ليكن سخى بحقيقت آنكس بود كه بذل مال را بغرضى ديگر جز آنكه سخاوت ، لذاتها جميل است مشوب نگرداند و اگر نظر او بر نفع غير افتد بالعرض و به قصد ثانى بود تا به علت اولى كه جواد محض است تشبه نموده باشد و كمال حقيقى حاصل كرده . و همچنين عملى شبيه بشجاعت صادر شود از بعضى مردمان كه شجاعت